در اینجا با وضعیت تغذیه کودکان در ایران، وضعیت ریز مغذی‌‌ها و کمبودهای مواد مغذی در کودکان، وضعیت کم خونی کودکان و سلامت کودکان در ایران آشنا می‌شوید.

اولین بار در سال ۱۳۷۰ مطالعه وضعیت سوءتغذیه کودکان زیر ۵ سال در قالب بررسی ملی سالیانه بهداشت خانواده با اندازه گیری وزن کودکان انجام شد. نتایج این مطالعه نشان داد که ۲۳درصد دختران روستایی، ۱۷درصد دختران شهری، ۱۵درصد پسران روستایی و ۱۰درصد پسران شهری دچار کم وزنی هستند. در سال ۱۳۷۴ به دنبال تعهد سران کشورها برای دستیابی به اهدافی در زمینه سلامت کودکان در فاصله دهه ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰ که به اهداف دهه پایانی قرن بیستم معروف بوده است، انجام شد.

براساس نتایج این مطالعه، ۱۶/۶ درصد کودکان زیر ۵ سال دچار کم وزنی، ۱۹/۴ درصد کودکان زیر ۵ سال دچار کوتاه قدی تغذیه‌ای و ۷ درصد کودکان زیر ۵ سال دچار لاغری بوده‌اند. بررسی کشوری انجام شده توسط وزارت بهداشت با عنوان “تعیین شاخص‌‌های تن سنجی کودکان زیر ۵ سال (۱ANIS) در سال ۱۳۷۷ تصویر اپیدمیولوژیک سوءتغذیه را به تفکیک استان‌‌های مختلف کشور نشان داده است.

اطلاعات این بررسی نشان داد که درحدود ۱۰/۹ درصد کودکان زیر ۵ سال کشور دچار کم وزنی متوسط و شدید، ۱۵/۴ درصد کوکان دچار کوتاه قدی و ۵درصد کودکان دچار لاغری  بودند. درسال ۱۳۸۳، دومین بررسی کشوری “تعیین شاخص‌‌های تن سنجی کودکان زیر ۵ سال” (۲ ANIS) توسط دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت انجام شد.

بر اساس نتایج این بررسی، ۵/۲ درصد کودکان زیر ۵ سال دچار کم وزنی متوسط وشدید بودند ۴/۷ درصد کودکان دچار کوتاه قدی تغذیه‌ایی متوسط وشدید و ۳/۷ درصد کودکان دچار لاغری متوسط و شدید بودند.

آخرین بررسی کشوری  انجام شده، مطالعه شاخص‌های سلامت و جمعیت سال ۱۳۸۹ وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی (MIDHS) است که نتایج آن نشان می‌‌دهد  شیوع کم وزنی، کوتاه قدی و لاغری در کودکان زیر پنج سال کشورمان به ترتیب ۴٫۰۸، ۶/۸ و ۴ درصد بوده است. بطور کلی مقایسه نتایج مطالعات انجام شده  طی سال‌‌های ۱۳۷۰-۱۳۸۹ نشان می‌‌دهد که شیوع سوءتغذیه کودکان در حدود ۵۰درصد کم شدن یافته است. 

حتما بخوانید :   آیا استفاده ی محصولات آرایشی بهداشتی در طول دوران بارداری ضرری ندارد؟

این یافته‌‌ها حاکی از روند کم شدنی و معنی داری در سه شاخص کم وزنی، کوتاه قدی و لاغری و بهبود قابل توجه در وضعیت تغذیه کودکان زیر پنج سال کشور می‌‌باشد.

با این وجود نباید از نظر دور داشت که شیوع سوءتغذیه در مناطق محروم کشور هم چنان بالاست. نتایج مطالعه MIDHS درسال ۱۳۸۹ حاکی از آن است که بالاترین میزان شیوع سوءتغذیه در استان سیستان و بلوچستان وجود دارد.

به بیان دیگر در این استان، ۲۰/۷ درصد کودکان دچار کوتاه قدی، درحدود ۱۳درصد دچار کم وزنی و حدود ۹ درصد کودکان دچار لاغری هستند.

وضعیت ریزمغذی‌‌ها در کودکان

درزمینه وضعیت ریزمغذی‌‌ها درکودکان زیر ۵ سال، اولین بررسی انجام شده در سطح ملی مربوط به سال ۱۳۸۰ می‌باشد. براساس نتایج بدست آمده از این بررسی، شیوع کم خونی در کودکان ۲۳-۱۵ ماهه کشور ۳۷٫۸ درصد گزارش شد که دامنه شیوع آن از ۲۷/۵ درصد دراستان تهران تا ۵۴ درصد در مناطق جنوب وجنوب شرقی (سیستان و بلوچستان، جنوب کرمان وجنوب خراسان) متغیر بود.

شیوع کم‌خونی در کودکان ۶ ساله کشور نیز ۱۸/۲ درصد گزارش شد که دامنه آن از ۸ درصد در سمنان و مرکز خراسان تا ۳۴٫۸ درصد در مناطق جنوب و جنوب شرقی متغیر بود. کمبود آهن براساس شاخص فرییتین سرم نیز در حدود ۳۳ درصد کودکان ۲۳-۱۵ ماهه ودرحدود ۲۶ درصد کودکان ۶ ساله گزارش شده است.

کمبود روی نیز در ۱۹٫۴ درصد کودکان ۲۳-۱۵ ماهه در سطح کشور  گزارش شد و دامنه شیوع آن از ۶٫۳ درصد در اقلیم فارس و مرکز استان کرمان تا ۷۰/۲ درصد در مناطق جنوب وجنوب شرقی کشور متغیر بود.

حتما بخوانید :   زیباجو : ناباروری در زنان، بدون هیچ دلیلی؟!/ صدای دکتر

کمبود روی در کودکان ۶ ساله وسعت قابل ملاحظه‌تری دداشت بطوری که ۳۱ درصد کودکان این دسته سنی در سطح کشور دچار کمبود روی سرم بودند و دامنه شیوع آن از ۲۱/۸ درصد تا ۴۶ درصد در مناطق جنوب وجنوب شرقی متفاوت است.

دومین بررسی ملی وضعیت ریزمغذی‌ها که در سال ۱۳۹۱ انجام شده است نشان می‌‌دهد که شیوع کم‌خونی و کمبود روی در کودکان کشور در یک دوره ده ساله کم شدن قابل ملاحظه‌ای داشته است.

وضعیت کم‌خونی در کودکان ۲۳-۱۵ ماهه در سال ۹۱ (۲۰٫۷درصد) در مقایسه با سال ۱۳۸۰ ( ۳۷٫۸ درصد) بر اساس معیار مشابه کم شدن  ۵۰ درصدی را نشان می‌‌دهد. دامنه شیوع کم‌خونی از ۸ درصد در استان تهران تا ۴۱٫۷ درصد در مناطق جنوب و جنوب شرقی متفاوت است.

وضعیت کم خونی کودکان

همچنین مقایسه وضعیت کم‌خونی در کودکان ۶ ساله در سال ۹۱ (۱۱٫۳درصد) در مقایسه با سال ۱۳۸۰ (۱۸٫۲ درصد) بیانگر کم شدن کم‌خونی در این دسته سکودکز می‌‌باشد. دامنه شیوع  کم‌خونی از ۵٫۹ درصد در استان‌های زنجان، قزوین، قم و مرکزی تا ۲۲٫۸ درصد در مناطق جنوب و جنوب شرقی متفاوت است.

وضعیت کمبود روی در کودکان ۲۳-۱۵ ساله در سال ۹۱ ( ۱۹٫۸ درصد) در مقایسه با سال ۸۰ (۱۹٫۴ درصد) تغییری را نشان نداده است. دامنه شیوع  کمبود روی در کودکان ۲۳- ۱۵ ماهه از ۱۰٫۵ درصد  در مناطق غرب کشور  و شمال خوزستان  تا ۳۱٫۴ درصد در استان‌‌های فارس و کهگیلویه و بویر احمد متغیر است.

برخلاف دسته سنی ۲۳-۱۵ ماهه، وضعیت کمبود روی در کودکان ۶ ساله در سال ۹۱ ( ۱۳٫۴ درصد) در مقایسه با سال ۸۱ (۳۱ درصد) کم شدن قابل توجهی نشان داده است.

دامنه شیوع  کمبود روی در کودکان۶ ساله از ۸٫۳ درصد در مناطق غرب کشور و شمال خوزستان تا ۱۸٫۵ درصد در مناطق جنوب و جنوب شرقی متفاوت است. وضعیت کمبود و کمبود شدید ویتامین A در کودکان ۲۳-۱۵ ماهه در سال ۹۱ (۱۹٫۷ درصد) در مقایسه با سال ۸۰ (۲٫۱ درصد) بطور قابل توجهی  زیاد شدن یافته است.

حتما بخوانید :   زیباجو : تنظیم خواب کودک شش ساله، چگونه؟

دامنه کمبود و کمبود شدید  ویتامین A از ۱۱٫۷ درصد  در مناطق مرکزی  تا ۳۳٫۱ درصد در استان‌‌های گلستان و خراسان شمالی متغیر است. وضعیت حاشیه کمبود  و کمبود ویتامین D در کودکان ۲۳-۱۵ ماهه در سال ۹۱ (۲۳٫۷ درصد) در مقایسه با سال ۸۰ (۳٫۷ درصد) زیاد شدن شدید معنادار و نگران کننده ای داشته است.

دامنه  حاشیه کمبود و کمبود ویتامینD  ِاز ۱۱ درصد  در استان‌‌های گیلان و مازندران  تا ۳۵٫۹درصد در استان‌‌های بوشهر، هرمزگان و جنوب خوزستان متغیر است. وضعیت حاشیه کمبود و کمبود ویتامین D در کودکان ۶ ساله در سال ۹۱ ( ۶۱٫۶درصد) گزارش شده که نگران کننده هست.

دامنه حاشیه کمبود و کمبود ویتامین D در کودکان ۶ ساله  ِاز ۴۱٫۵ درصد در استان‌‌های زنجان، قزوین، قم و مرکزی  تا ۷۵ درصد در استان‌‌های بوشهر، هرمزگان و جنوب خوزستان متغیر است. روند وضعیت ریزمغذی‌ها طی ده سال اخیر در کودکان نشان دادکه وضعیت کم خونی کودکان در دو دسته سنی ۲۳- ۱۵ ماهه و ۶ ساله بطور قابل توجهی کم شدن یافته است.

اما هنوز در مناطق جنوب و جنوب شرقی کشور شیوع کم خونی در کودکان بالاست. در مورد وضعیت کمبود روی اگرچه در دسته سنی ۲۳-۱۵ ماهه هیچ‌گونه کم شدنی رخ نداده اما در کودکان ۶ ساله شاهد کم شدن قابل توجه  کمبود روی می‌‌باشیم. 

همچنین کمبود ویتامین A در کودکان ۲۳-۱۵ ماهه و ویتامین D در کودکان ۲۳-۱۵ ماهه و ۶ ساله در طی ده سال اخیر بطور قابل توجهی زیاد شدن نگران کننده‌ای داشته است.وضعیت کمبود ویتامین A در استان‌‌های گلستان و خراسان شمالی و ویتامین D در استان‌‌های بوشهر، هرمزگان و جنوب خوزستان نسبت به سایر مناطق کشور از وضعیت نامطلوبی برخوردارند.

زیباجو

افزودن دیدگاه