خطر برخورد با محتوای دروغ


زندگی > مهارت‌ها – همشهری دو – سیداحمد واحدی:
«در دوران انتخابات ریاست‌ جمهوری آمریکا سایت‌هایی مثل قارچ از زمین روییدند که کارشان انتشار خبرهای دروغ بود.

حالا مشخص شده مبدأ این سایت‌ها شهر کوچکی است در مقدونیه؛ جایی که نوجوانان و جوانان نشسته‌اند و خبرهای پرسروصدا می‌سازند تا هزاران نفر ببینند و اینها از تبلیغاتی که در صفحه‌شان آمده پول دربیاورند. بعضی دانش‌آموزها می‌گویند که شب‌ها چند ساعت کار می‌کنند و صبح به مدرسه می‌روند. پدر یکی از دانش‌آموزان به خبرنگار گفته: بچه خودت اگر‌ ماهی ۳۰ هزار یورو پول در بیاورد ناراحت می‌شوی؟ معلوم است که خوشحال می‌شوی. آمریکایی‌ها با خبرهایی که ما می‌نویسیم کیف می‌کنند. ما هم با پولی که در می‌آوریم کیف می‌کنیم. چه اهمیتی دارد چیزی که می‌نویسیم راست است یا دروغ؟»

این خبری بود که هفته گذشته در بعضی از شبکه‌های اجتماعی منتشر شد. اگر شما از خواندن این خبر متعجب شدید و زیر لب زمزمه کردید «مگه می‌شه؟»، یا خیلی خوش‌خیالید و یا خیلی در جریان نیستید. در هر دوحالت انگار شما اصلا نمی‌دانید خودتان هر لحظه‌ای که مشغول گردش در فضای وب فارسی هستید، با شبیه این اتفاق روبه‌رویید؛ اتفاقی که از هر کلید واژه‌ای برای ایجاد خبر و ماجرا و حاشیه استفاده می‌کند و در نهایت منجر به کسب درآمد برای صاحب ابزار عرضه محتوا می‌شود. اگر دانش‌آموزان شهر کوچک مقدونیه دارند با مدیریت سایت‌های اخبار دروغ، کسب درآمد می‌کنند، اینجا خیلی از رفقای من و شما برای این کار حتی زحمت راه‌اندازی سایت را هم نمی‌کشند. حالا به لطف ابزارهای اجتماعی و پیام‌رسان رایگان و پر از امکانات، خیلی از ما کانال‌ها و صفحاتی داریم که محتوای دلخواهمان را در آنها منتشر می‌کنیم؛ محتوایی که خیلی مهم نیست راست باشد یا دروغ. هدف فقط کسب دنبال‌کننده و عضو بیشتر و درنهایت شاید درآمد بیشتر برای ماست.

خیلی از خبرهای عجیب این روزهای محتوای فارسی که دارد در کانال‌ها و دسته‌های تلگرامی دست‌به‌دست می‌شود از همین جنس محتوای تقلبی است؛ محتوایی که باید آنقدر اعجاب انگیز و عجیب و غریب باشد که کانال و دسته ما را در ارائه اخبار و اطلاعات جالب و باحال و عجیب و جدید، چند سر و گردن از رقبا بالاتر ببرد. محتوای عجیب مورد استفاده من و شما هر موضوعی را شامل می‌شود و هیچ حد و مرزی نمی‌شناسد؛ از دروغ‌های بزرگ و بی‌شاخ و دمی مثل حمله شبانه فلان کشور همسایه به وطن و خودکشی دسته‌جمعی بازیگران در مهمانی باغ لواسان گرفته تا اطلاعات غلط و بی‌پایه‌ای مثل فایده فوق‌العاده خوردن ترشی برای بهبود سرماخوردگی و معجزه استفاده از قیر برای تمیز کردن کف اطو و درمان سردرد‌های میگرنی با خوردن روزانه پوست گوجه کال. دروغ در این کانال‌ها هر چه بزرگ‌تر و اطلاعات هر چه عجیب‌تر باشد باورپذیرتر است و ما را تحریک می‌کند که بدون جست‌وجو و اطمینان از صحتش آنها را برای دیگران ارسال کنیم.

فضای وب با خدمت و خیانت شبکه‌های رایگان اجتماعی و به لطف میلیون‌ها کاربر که احساس وظیفه تولید محتوا کرده‌اند دارد به فضایی مسموم و غیرقابل اعتماد تبدیل می‌شود؛ فضایی که با ادامه این رویکرد، استفاده از آن جز ضرر و خسران چیزی نخواهد داشت. کاش ستادی تشکیل می‌شد تا محتوای اشتباه را از محتوای درست تشخیص دهد و کانال شیوع ویروسی محتوای نادرست را مسدود کند و ارجاعمان بدهد به صفحه پیوندهایی که همه حرف‌هایش درست باشد. تا ایجاد چنین ستاد و چنین صفحه‌ای لطفا به هیچ کدام از اخبار و اطلاعات عجیب و غریب شبکه‌ها و کانال‌های اجتماعی اعتماد نکنید؛ حتی به همین خبر اول یادداشت.

زیباجو

افزودن دیدگاه